Dürüst olalım! Okuldan veya işten kendimizi eve kırgın argın zor atıyoruz. Eve girdikten sonra ilk yaptığımız şey ne oluyor? Güvenli sığınağımız olan evimize girip üstümüze rahat bir şeyler almak ardından ayaklarımızı uzatıp rahat etmek değil mi? Peki bu rahatlama esnasında neyle meşgul oluyoruz?
Varsayalım yemek hazır veya kendiniz hazırladınız afiyetle yediniz. Bence de afiyet olsun umarım güzel olmuştur. Amma da yediniz aslında. Daha sonra kanepeye kendinizi attınız, çayla birlikte hem telefona bakıyorsunuz hem televizyon açık. İşte böyle bir durumda saatleriniz akıp gidiyor, siz farkına varabiliyor musunuz?
Akşam tam yatmak üzereyken veya sabah yatağımızda gözlerimizi açtığımızda, elimiz ilk olarak nereye gidiyor? Hemen telefona ya da sosyal medya hesaplarımızın serin ve dalgalı sularına kendimizi atıyor muyuz?
Boşluk bulduğumuzda ilk anda ne yapıyoruz? Hafif sıkıldığımızda, biriyle iletişim kurmak istemediğimizde, sorunlarımızı göz ardı etmek için veya hayatın çalkantılı rüzgarları hafif dallarımızı salladığında ne yapıyoruz?
Cevap kendimi sosyal medyaya veriyorum ise bu yazıyı okumaya devam edebilirsiniz. Ama benim hayatta internetten başka bir sürü başa çıkma yöntemim var, dahası hobilerim var diyorsanız zaten bu yazıyı sizin okumanıza gerek yok çünkü siz bu hayatın bilge insanlarından birisiniz belki de. Ama çevrenizdeki insanlar illa ki internet kullanıyordur. O yüzden siz de okumaya devam ediniz bence.
Sosyal medya ruh ikizimiz olmadı mı diyorsunuz? Ayrıca cebimizde taşıdığımız hatta bulamadığımızda çırpındığımız, şarjı bitecek diye kaygılandığımız bir alet haline gelmedi mi diyorsunuz?
İnsanlar artık günlük yaşam serüvenini mesleği ne olursa olsun gün boyu ekranlara bakarak geçiriyor. Ekrana bakma tutkusu istesek de istemesek de insanın psikolojik sağlığına etki ediyor. Bazen olumlu etki ederken bazen olumsuz etkileyebiliyor. Sosyal medya ile insan psikolojisinin etkilenmesi konusunda literatüre bakıldığında rengarenk bir durum söz konusudur. İnsan, her kafadan başka bir ses çıkıyor diye haykırmak istiyor. Bazı çalışmalar sosyal medya kullanımının insan psikolojine olumsuz etkisinin olduğunu söylerken bazı çalışmalar olumlu etkisinin olduğunu bildirmektedir.
Yalnızlık ile sosyal medya kullanımı arasındaki çalışmalara bakıldığında Facebook kullanımının insanı yalnızlaştırdığı ve öz-güvenini düşürdüğü ifade edilmektedir. Aynı zamanda bunun aksini iddia eden çalışmalarda bulunmaktadır. Yani sosyal medyanın, sosyal ilişkileri güçlendirdiği ve insanı daha iyi hissettirdiği yönünde çalışmalar da bulunmaktadır. Her ne olursa olsun sosyal medyanın insanı olumsuz yönde etkilediğine dair çalışma sonuçları daha fazla gibi görünmektedir.
Sosyal medya öyle çekiyor ki insanları saatlerce ekran yenileme yapılıyor. Hatta zaman zaman nede az paylaşım yapılıyor hissiyatı yaşatıyot. Saatlerce timeline’ı yenilemekten usanınca hafiften bir sıkıntı çökecektir. Bu aslında geçici bir tükenmişlik belirtisi oluyor. Bu kısır döngü her gün tekrarlanması durumunda kalıcı bir tükenmişlik sendromu yaşayabilirsiniz. Ayrıca çalışmalar göstermektedir ki bu şekilde saatlerce sosyal medya kullanımı, ümitsizlik ve karamsarlık da aşılamaktadır. Tüm bu olumsuzluklar psikolojik iyi olma (well-being) durumunuza etki etmektedir.
Psikolojik iyi olma insanın hayatından memnun olması, tatmin olması, ruh sağlığının düzgün olması, insanın pozitif olabilmesi, anlamlı bir hayat sürmesi, mutlu olması, depresyon, kaygı ve strese karşı kendini koruyabilmesidir. Eğer sosyal medya bunlardan birini veya birkaçını etkiliyorsa dikkat etmeniz gereken hususlar var demektir. Günümüzde en büyük sorunlardan biri insanın anlam kaybı yaşamasıdır. Ben bu duruma ruh sevincinin sönmesi de diyorum. Başka bir başlık altında anlam kaybını, insanın ruh sevincinin uçup gitmesini yazacağım.
Sosyal medyanın size zarar verip vermediğini çok kolay bir şekilde anlayabilirsiniz.
Eğer sosyal medya;
- Psikolojinize olumsuz etki ediyorsa,
- İnsanlarla iletişiminize zarar veriyorsa,
- Okul veya meslekle ilgili herhangi bir şeye engel oluyorsa size zarar verdiğini söyleyebiliriz.
Lütfen dışarı zaman zaman çıkınız. İnsanlarla iletişim kurmayı ihmal etmeyin. Kendinize iyi bakınız. Sağlıcakla..
İleri Okuma Kaynakları:
Appel, H., Gerlach, A. L., Crusius, J. (2016). The interplay between Facebook use, social comparison, envy, and depression. Current Opinion in Psychology, 9, 44–49. doi:10.1016/j.copsyc. 2015.10.006. A helpful review and synthesis of current literature on Facebook use and social comparison.
https://www.psychologytoday.com/blog/talking-apes/201801/does-using-social-media-make-you-lonely
Burke, M., Kraut, R. E. (2016). The relationship between Facebook use and well-being depends on communication type and tie strength. Journal of Computer-Mediated Communication, 21, 265–281. doi:10.1111/jcc4.12162. Additional research supporting the importance of specific Facebook behaviors in predicting well-being as a consequence of use.
Clark, J. L., Algoe, S. B., & Green, M. C. (2017). Social network sites and well-being: The role of social connection. Current Directions in Psychological Science. Advance online publication.
Gallo JJ, Rabins PV. Depression without sadness: alternative presentations of depression in late life. American Family Physician, 1999; 60(3): 820-826.
Kross E, Verduyn P, Demiralp E, Park J, Lee DS, Lin N, Shablak H, Jonides J, Ybarra O: Facebook use predicts declines in subjective well-being in young adults. PLoS One 2013, 8:1-7. http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0069841.
SEZAİ KORKMAZ 
Yorum bırakın